Sau khi cá thể gấu cuối cùng trên địa bàn được chuyển giao, Thái Nguyên chính thức trở thành địa phương thứ 23 trong cả nước không còn gấu nuôi nhốt. Ảnh: AAF.
Hoạt động do Tổ chức Động vật châu Á phối hợp với Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên, Chi cục Kiểm lâm thành phố Hà Nội, Vườn quốc gia Bạch Mã cùng các đơn vị liên quan triển khai.
Điều này không chỉ nâng tổng số gấu được Tổ chức Động vật châu Á cứu hộ tại Việt Nam lên 300 cá thể, mà còn đánh dấu kết quả của hơn hai thập kỷ nỗ lực giảm số lượng gấu nuôi nhốt tại Thái Nguyên, đưa tỉnh này chính thức trở thành địa phương thứ 23 trên 34 tỉnh thành không còn gấu nuôi nhốt. Kết quả này phản ánh hiệu quả của quá trình tuyên truyền, vận động và phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng kiểm lâm, các tổ chức bảo tồn và người dân địa phương.
Nhìn lại giai đoạn 2004 - 2005, khi Việt Nam bắt đầu triển khai chương trình quản lý và gắn chip định danh cho gấu nuôi nhốt, cả nước ghi nhận hơn 4.300 cá thể gấu tại các trang trại và hộ gia đình. Riêng Hà Nội có khoảng 800 cá thể, trong khi Thái Nguyên ghi nhận hơn 70 cá thể tại gần 30 cơ sở nuôi.
Theo số liệu từ Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, hiện cả nước chỉ còn khoảng 140 cá thể gấu nuôi nhốt, phần lớn là gấu ngựa. Trong năm 2026, các cơ quan chức năng tiếp tục phối hợp với các tổ chức bảo tồn đẩy mạnh công tác rà soát, vận động và hỗ trợ chuyển giao những cá thể còn lại, hướng tới mục tiêu chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu vì mục đích thương mại.
Sáng 15/6 tại phường Tích Lương, thành phố Thái Nguyên, công tác cứu hộ cá thể gấu ngựa cuối cùng của tỉnh đã được triển khai an toàn và thuận lợi. Cá thể gấu ngựa cái được đặt tên là Ocean (Đại Dương), đã hơn 20 năm tuổi nặng khoảng 170kg, được nuôi giữ từ năm 2004 và đã trải qua hai lần gắn chip quản lý. Qua kiểm tra ban đầu, sức khỏe của cá thể này tương đối ổn định.
Tiến sĩ Jill Robinson MBE, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Tổ chức Động vật châu Á cắt móng cho gấu trong quá trình kiểm tra sức khỏe. Ảnh: AAF.
Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên, công tác vận động, kết quả đạt được là thành quả của quá trình vận động lâu dài, trong đó lực lượng kiểm lâm đã nhiều lần gặp gỡ, tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật và nâng cao nhận thức về bảo tồn động vật hoang dã.
Ngay trong chiều cùng ngày, hai cá thể gấu ngựa khác tại huyện Phúc Thọ, Hà Nội cũng được chủ nuôi tự nguyện chuyển giao. Hai cá thể này được đặt tên là Rain (Mưa) và River (Sông), có trọng lượng lần lượt khoảng 130kg và 200kg.
Việc cứu hộ và vận chuyển các cá thể gấu có trọng lượng lớn trong thời điểm nắng nóng cao điểm của mùa hè đặt ra nhiều yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ thuật và phúc lợi động vật. Để đảm bảo sức khỏe cho các cá thể gấu trong suốt hành trình dài, Hạt Kiểm lâm số 7, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đã phối hợp chặt chẽ với Vườn quốc gia Bạch Mã và Tổ chức Động vật châu Á xây dựng phương án tiếp nhận và vận chuyển chi tiết.
Xe vận chuyển chuyên dụng được trang bị hệ thống phun sương giúp duy trì nhiệt độ phù hợp bên trong khoang vận chuyển. Ảnh: AAF.
Đặc biệt, việc kết hợp cứu hộ River và Rain cùng chuyến đi với cá thể Ocean được tính toán kỹ lưỡng nhằm đảm bảo điều kiện chăm sóc, theo dõi sức khỏe và hỗ trợ thú y tốt nhất cho cả ba cá thể gấu trong quá trình di chuyển. Trong suốt hành trình, các cá thể gấu được dừng nghỉ định kỳ mỗi 2–3 giờ để kiểm tra tình trạng sức khỏe, bổ sung thức ăn và nước uống khi cần thiết.
Dù hiện vẫn là địa phương có số lượng gấu nuôi nhốt lớn nhất cả nước, Hà Nội cũng được đánh giá là một trong những địa phương đi đầu trong công tác vận động chuyển giao gấu. Trong 7 năm gần đây, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đã phối hợp với Tổ chức Động vật châu Á chuyển giao thành công 41 cá thể gấu từ các hộ dân về các trung tâm cứu hộ.
